Live τώρα    
Όταν το κράτος της Δεξιάς δολοφονούσε φιλοκύπριους διαδηλωτές
  • Μείωση μεγέθους γραμματοσειράς
  • Αύξηση μεγέθους γραμματοσειράς
Εκτύπωση

Όταν το κράτος της Δεξιάς δολοφονούσε φιλοκύπριους διαδηλωτές

Αφίσα
Εκδήλωση 22 Μαϊου 2026

Η παράταξη της Δεξιάς, είτε πρόκειται για τη ΝΔ είτε για σχήματα στον ακροδεξιό χώρο, πλειοδοτεί σε πατριωτισμό, κατηγορώντας συχνά την ευρύτερη προοδευτική παράταξη και κυρίως την Αριστερά, για εθνικές μειοδοσίες. 

Η ιστορία μαρτυρεί το εντελώς αντίθετο  αρκεί να θυμηθούμε την διαχρονική στάση της Δεξιάς στο μέγα θέμα της Κύπρου, που σήμερα είναι de facto διχοτομημένη και απειλείται με οριστική διχοτόμηση. Διότι, ο Γεώργιος Γρίβας, συνεργάτης των γερμανών κατακτητών στην κατοχή 1941-1944, επέλεξε το 1974 και χρόνια πριν, να κηρύξει τον πόλεμο στον πανηγυρικά εκλεγμένο πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Αρχιεπίσκοπο Μακάριο, τον οποίο η ΕΟΚΑ Β’ επιχείρησε να ανατρέψει και δολοφονήσει, ανοίγοντας την κερκόπορτα για την τουρκική εισβολή και κατοχή. 

Όμως, οι αμαρτίες της Δεξιάς χρονολογούνται πολλές δεκαετίες πριν το 1974, όταν το μετεμφυλιακό κράτος δεν κυνηγούσε μόνο τους κομμουνιστές και συνοδοιπόρους, αλλά και Ελλαδίτες διαδηλωτές υπέρ της αυτοδιάθεσης της Κύπρου. Ειδικότερα, η έναρξη, το 1955,  του ένοπλου αγώνα από την ΕΟΚΑ, της οποίας πολιτικός ηγέτης ήταν ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος, αλλά στρατιωτικός, δυστυχώς, Γεώργιος Γρίβας, είχε προκαλέσει βρετανικά αντίποινα με θανατικές καταδίκες και εκτελέσεις, κυρίως νεαρών αγωνιστών της ελευθερίας.

Με τον Μακάριο εξόριστο στις Σεϋχέλλες του Ειρηνικού, ο Γρίβας θυμήθηκε το παρελθόν του, κάνοντας τριμέτωπο αγώνα, όχι μόνο εναντίον των βρετανών αποικιοκρατών, αλλά και των Τουρκοκυπρίων και του ΑΚΕΛ.

Ανεξάρτητα όμως από προθέσεις και υπόγειες διαδρομές, ο  απελευθερωτικός  αγώνας με σύνθημα την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα, προσέλκυσε πραγματικούς κύπριους πατριώτες, κυρίως νέους ανθρώπους. Οι αποικιοκρατικές ωμότητες εναντίον τους είχαν καταγγελθεί πολύ έντονα από την ελληνική αντιπροσωπεία ειρήνης,  στο παγκόσμιο Συνέδριο για τον Αφοπλισμό στη Στοκχόλμη, 5-9 Απριλίου 1956, με εισηγητή τον βουλευτή της ΕΔΑ, πρώην πρύτανη του Πολυτεχνείου Νίκο Κιτσίκη.

«Το καθεστώς της ωμής βίας -είχε υποστηρίξει ο Ν. Κιτσίκης- στερεί τους πολίτες από τα πιο στοιχειώδη δικαιώματά τους. Οι συλλήψεις γίνονται κατά εκατοντάδες. Τα δικαστήρια καταδικάζουν σε θάνατο με ευτελή προσχήματα. Όμως, ο απελευθερωτικός αγώνας του Κυπριακού λαού μαίνεται».  Θα συνόψιζα την στάση αυτή, με την φράση «αγώνας για την ειρήνη και πατριωτισμός αποτελούν έννοιες αδιαίρετες».

Καταδικασμένοι σε θάνατο δι΄απαγχονισμού με την κατηγορία της τρομοκρατίας, ήταν και οι Ανδρέας Καραολής, 23 ετών και Μιχάλης Δημητρίου, 21 ετών, των οποίων η εκτέλεση είχε προγραμματιστεί για τις 10 Μαΐου 1956, παρά τις διεθνείς εκκλήσεις να τους δοθεί χάρη, τις οποίες η βασίλισσα Ελισάβετ απέρριπτε ασυζητητί, παρότι το Λονδίνο είχε ουσιαστικά αποδεχτεί την κατάργηση της αποικιοκρατίας, έχοντας ήδη χάσει την Ινδία που είχε κατακτήσει την ανεξαρτησία της από το 1947, υπό την ηγεσία των Γκάντι και Νεχρού. 

Δεν υπήρχε άλλος δρόμος για να σωθούν οι Καραολής και Δημητρίου, από τις  μαζικές διαδηλώσεις στην Ελλάδα, 9  Μαΐου 1956,  παραμονή της εκτέλεσης. Αν και εθνικό θέμα το Κυπριακό, η κυβέρνηση της Δεξιάς δεν ευνοούσε τις διαδηλώσεις, για να μην δυσαρεστηθούν οι φίλοι της στο Λονδίνο, στους οποίους χρωστούσε την εξουσία της, με  την βρετανική στρατιωτική επέμβαση του 1944.

Αντιμετωπίστηκαν, λοιπόν, οι νεαροί διαδηλωτές, κυρίως σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, με ωμή αστυνομική βία, που δεν ήταν αναίμακτη, αλλά στοίχισε τη ζωή σε τρεις διαδηλωτές, τους Ευάγγελο Γεροντή 28 ετών, Δημήτρη Κωνσταντόπουλο 23 και Φραγκίσκο Νικολάου 22 ετών.   

Τέλος, με το Κυπριακό, το οποίο η Δεξιά ουδέποτε θεώρησε εθνική προτεραιότητα, η Αριστερά της Ελλάδας ανέκτησε την πατριωτική ηγεμονία και από κατηγορούμενη έγινε κατήγορος του μετεμφυλιακού κράτους, που είχε πνίξει στο αίμα τις νεολαιίστικες διαδηλώσεις για την αποτροπή απαγχονισμού των Καραολή και Δημητρίου από τους βρετανούς αποικιοκράτες. Γι’ αυτό, την Παρασκευή 22 Μαΐου, 63η επέτειο τη δολοφονίας Λαμπράκη, το ΠΑΔΟΠ και η Ένωση Κυπρίων Προσφύγων Ελλάδας διοργανώνουν  εκδήλωση στις 8.00 το βράδυ στο Δημαρχείο Βύρωνα, με τίτλο «Από τους Καραολή και Δημητρίου στον Λαμπράκη». Προσέλθετε!


*O Πάνος Τριγάζης είναι υπεύθυνος του Γραφείου Ειρήνης του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ

 

Αφίσα
Εκδήλωση 22 Μαϊου 2026

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΓΝΩΜΕΣ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

EDITORIAL

ΑΝΑΛΥΣΗ

SOCIAL

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΣΥΝΔΡΟΜΩΝ
ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ 2.0