Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

Για τον Μπέκετ, πάλι

Με αφορμή την παράσταση του Δ. Κουρτάκη "Αποτυχημένες απόπειρες αιώρησης..." στο Φεστιβάλ Αθηνών

Έχουμε στα στερνά μπεκετικά δράματα έκλειψη του λόγου και ανάδυση μιας σωματικής γλώσσας. Αυτό δεν έχει, όμως, να κάνει με την θρυλούμενη “απελευθέρωση της καλλιτεχνικής έκφρασης από το κείμενο” και άλλα ηχηρά που ακούγονται. Ο Μπέκετ, ακόμη και στα βουβά του δράματα, εξακολουθεί να θητεύει στη σχολή που συνδέει τη γλώσσα με τον Λόγο. Η δυτική φιλοσοφία και εν γένει σκέψη ακολούθησε δρόμο αντίθετο: εμμένοντας στον κάθετο διαχωρισμό ύπαρξης και ουσίας, θεωρώντας χωριστά το είναι από το μη είναι, το ον από το μη ον, τη γλώσσα από τον Λόγο, δημιούργησε το τέλμα της δυτικής τεχνολογικής μεταφυσικής, μέσα στο οποίο βούλιαξε η ίδια και ακόμα δεν ξέρει πώς να βγει.

Η έκλειψη του λόγου στα τελευταία μπεκετικά δράματα δεν αποτελεί προσχώρηση στο “μεταμοντέρνο” κίνημα αγλωσσίας, αλλά μια προσπάθεια κάθαρσης του φρέατος του Λόγου από τα σκουπίδια με τα οποία τον γεμίζει η καθημερινή χρηστική γλώσσα. Ο Μπέκετ δεν απορρίπτει τον Λόγο, αλλά την απερινόητη γλώσσα της νέας διαλεκτικής που τον φαλκιδεύει, τον οικειοποιείται, τον διαστρέφει και τον συρρικνώνει για να τον φέρει στα μέτρα της. Ανάμεσα στον Μάκβεθ που “δοκιμάζει” πρώτα την αδιάντροπη πράξη πάνω στο μοντέλο της γλώσσας, για να διαπιστώσει αν την αντέχει χωρίς να διαρραγεί, και στον Άμλετ που ο στερνός του λόγος είναι “Για τα υπόλοιπα σιωπή”, ο Μπέκετ, επιλέγει την αμλετική σιωπή. Μια επιλογή τραγική.

Η παράσταση του Δημήτρη Κουρτάκη με τίτλο “Αποτυχημένες απόπειρες αιώρησης στο εργαστήριό μου”, βασισμένη στο πεζογραφικό έργο του Μπέκετ (“Ο Ακατανόμαστος”, “Ο Μαλόυ πεθαίνει” και άλλες ιστορίες), κινείται στο κλίμα που περιέγραψα, της απροσδιοριστίας και αβεβαιότητας που γέννησε η κρίση νοήματος στην Ευρώπη. Ένας εξαιρετικός περφόρμερ, Ο Άρης Σερβετάλης, με σχεδόν ακροβατικές ικανότητες “αιωρείται” προς πάσα διεύθυνση μέσα σε ένα ημιδιαφανές διώροφο κτίσμα, εργαστήριο - δεσμωτήριο ενός σύγχρονου μαθητευόμενου Φάουστ ή Σίσσυφου, διωκόμενος από το είδωλό του, τη, βιντεοσκοπημένη από τον ίδιο, “σκιά” του, που τον επαναλαμβάνει εφιαλτικά. Προσπαθώντας να ξεφύγει από τη φυλακή του κόσμου και του εαυτού του, χρησιμοποιώντας για αυτό ως κλειδιά και κινούμενη κλίμακα τις μουσικές, παλίμψηστες, δραπέτιδες λέξεις του Μπέκετ. Μέχρι την οριστική εξάλειψη του εαυτού και του κόσμου, με την εξάντληση των λέξεων που τον συγκροτούν ως μάταιη προσπάθεια ενότητας. “Για τα υπόλοιπα σιωπή”.

Πρόκειται για μια οριακή παράσταση πολυμέσων, τανυσμένη ανάμεσα στον λόγο και στη σιωπή, με ένα επιτελείο σημαντικών διεθνών και “δικών μας” συνεργατών, με την εξαίσια μουσική του Δημήτρη Καμαρωτού και τους “γλυπτούς” φωτισμούς του Scott Bollman. Μια σπαρακτική ερμηνεία του μπεκετικού “αντιλόγου”, μέσα σε ένα αρχιτεκτονημένο από τον σκηνοθέτη σκηνικό σύμπαν που “αναπνέει”.

ΥΓ.: Στο σημείωμα της Τρίτης για την παράσταση των “Αχαρνέων” στην Επίδαυρο, από κεκτημένη ταχύτητα και κόπωση, γράφοντας μετά από ταξίδι, περιέλαβα μεταξύ των συντελεστών τον καλό ηθοποιό Πυγμαλίωνα Δαδακαρίδη, παρότι γνώριζα την αντικατάστασή του από τον Ι. Παπαζήση. Το λάθος ολοκληρωτικά δικό μου και αναλαμβάνω την ευθύνη.

Δείτε όλα τα σχόλια