Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

Φωτής Κουβέλης: Το προοδευτικό μέτωπο στην Ευρώπη

Του Φώτη Κουβέλη - Οι προοδευτικές δυνάμεις, εάν θέλουν να είναι πράγματι προοδευτικές, δεν μπορεί να είναι παρατηρητές της υφιστάμενης σύγκρουσης μεταξύ της προοδευτικής και νεοφιλελεύθερης συντηρητικής πολιτικής ή να μένουν ανενεργές σε ό,τι αφορά τις συμμαχίες τους

Του Φώτη Κουβέλη

 

Την ανάγκη δημιουργίας ενός ευρωπαϊκού μετώπου από τα αριστερά της Αριστεράς μέχρι το προοδευτικό Κέντρο, το οποίο θα προωθήσει γενναίες ευρωπαϊκές προοδευτικές πολιτικές και λύσεις, υπογράμμισε από το ‘Φόρουμ Αμπροσέτι’ στο Κόμο της Ιταλίας ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Τσίπρας («Η Αυγή»).

Η παγκοσμιοποίηση, έτσι όπως εξελίχθηκε, δεν οδήγησε στην ισόρροπη κοινωνική ανάπτυξη. Εξυπηρέτησε τις πολυεθνικές να αυξήσουν τα κέρδη τους. Δεν μείωσε συνολικά τις αντιθέσεις. Η δυτική οικονομία εισήλθε σε στασιμότητα. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση εγκαταστάθηκε πολύ χαμηλή μεγέθυνση.

Αυτού του τύπου η παγκοσμιοποίηση ενισχύει τον ρόλο των αγορών, μειώνει τον ρόλο της πολιτικής και αφήνει μεγάλα τμήματα της κοινωνίας έξω από τα οικονομικά αποτελέσματα που αυτή δημιουργεί. Στο πλαίσιο αυτό, η Ε.Ε. αντιμετωπίζει τεράστιες προκλήσεις που απειλούν τη συνοχή και την προοπτική της.

Επιπροσθέτως, η προσφυγική κρίση διαίρεσε την Ευρώπη και έδειξε μια α λα καρτ δέσμευση σε σχέση με τις ευρωπαϊκές αξίες. Η ίδια η λειτουργία της Ένωσης έχει μεγάλο δημοκρατικό έλλειμμα.

Βασική αιτία της αναποτελεσματικής αντιμετώπισης της κρίσης είναι ότι είναι λίγα εκείνα που έκανε η Ε.Ε. ως ένωση για την αντιμετώπισή της. Σε αυτό το περιβάλλον γίνονται συχνά ευεπίφοροι στον εθνικισμό και τον εθνικό απομονωτισμό όσοι φοβούνται τις μετακινήσεις πληθυσμών και όσοι βιώνουν μεγαλύτερη ανισότητα σε σχέση με το παρελθόν ή αισθάνονται ότι απειλούνται από τη φτωχοποίηση. Η Ε.Ε. δεν έχει κατακτήσει της ενοποίησή της και επιμένει δογματικά στις πολιτικές λιτότητας που υπονομεύουν τη συνοχή της και την εμπιστοσύνη των λαών.

Αν οι πολιτικές δυνάμεις που είναι υπέρ της Ευρώπης δεν αναπτύξουν πειστικό πρόγραμμα εξόδου από την οικονομική και μεταναστευτική κρίση, η Ακροδεξιά θα έχει όλο και μεγαλύτερα κέρδη. Ακόμη όμως και να μην υπερισχύσει η Ακροδεξιά, εξίσου επικίνδυνη είναι η επιρροή που αποκτά και όσα ενσταλάζει στον κοινωνικό ιστό.

Το πολιτικό σχέδιο της υπεράσπισης της Ε.Ε. δεν μπορεί να είναι ένας τεχνοκρατικός εκσυγχρονισμός που αφήνει τη μισή κοινωνία έξω από την εξέλιξη.

Αυτό που χρειαζόμαστε είναι μια αξιόλογη πολιτική εναλλακτική πρόταση, μια θετική υποστήριξη για την Ε.Ε. μέσα από την προώθηση μεταρρυθμίσεων στην κατεύθυνση της δημοκρατίας και της κοινωνικής συνοχής.

Τα κράτη πρέπει να εκχωρούν εξουσία, όμως η συμμετοχή των πολιτών πρέπει να μεταφέρεται από το κρατικό επίπεδο στο ευρωπαϊκό επίπεδο. Η ενοποίηση να μην σημαίνει απώλεια της συμμετοχής των πολιτών στη λήψη αποφάσεων, αλλά τον μετασχηματισμό και την ενσωμάτωση αυτής της συμμετοχής σε οριζόντιο επίπεδο μέσα στη λειτουργία των θεσμών της Ε.Ε. Το ζητούμενο είναι να συντελεστεί ένας ουσιαστικός εκδημοκρατισμός που θα ενισχύσει την αντιπροσωπευτικότητα και τη συμμετοχή των πολιτών.

Λύση είναι μόνο ένας νέος ευρωπαϊκός προσανατολισμός που θα βασίζεται στον άμεσο τερματισμό της λιτότητας και στην επιτάχυνση της πολιτικής και κοινωνικής ενοποίησης.

Η διεκδίκηση για την ενίσχυση της Ε.Ε. δεν στηρίζεται μόνο σε οικονομικές αναγκαιότητες, αλλά εξίσου και σε πολιτικές και πολιτισμικές ρυθμίσεις για τη διατήρηση, την ενίσχυση και τη μετάβαση σε ένα ανώτερο στάδιο των κατακτήσεων του ευρωπαϊκού πολιτισμού.

Οι προοδευτικές δυνάμεις, εάν θέλουν να είναι πράγματι προοδευτικές, δεν μπορεί να είναι παρατηρητές της υφιστάμενης σύγκρουσης μεταξύ της προοδευτικής και νεοφιλελεύθερης συντηρητικής πολιτικής ή να μένουν ανενεργές σε ό,τι αφορά τις συμμαχίες τους.

Χρειάζεται να πάρουν μέρος στον αγώνα υπέρ της ευρωπαϊκής ενοποίησης και όχι να περιμένουν ότι θα εκφράσουν ένα αντισυστημικό, πλην όμως και φυγόκεντρο ρεύμα στην Ευρώπη. Εάν δείξουν ταλάντευση, το ρεύμα επιστροφής στο έθνος - κράτος θα κυριαρχήσει σε Ελλάδα και Ευρώπη με τρομακτικές επιπτώσεις για την ειρήνη, τη δημοκρατία και το βιοτικό επίπεδο των λαών της Ε.Ε. Με αυτή την έννοια, οι αλλαγές των συσχετισμών προς όφελος των προοδευτικών δυνάμεων στις χώρες - μέλη της Ευρώπης έχουν θετικό υπέρ των κοινωνιών αποτέλεσμα εάν λειτουργήσουν πρωταγωνιστικά για το προοδευτικό περιεχόμενο της ευρωπαϊκής ενοποίησης.

Οι προοδευτικές δυνάμεις πρέπει να ξαναθέσουν το αίτημα και την προοπτική της κοινωνικής δικαιοσύνης με σύγχρονους όρους. Μόνο έτσι η Ε.Ε. θα μπορέσει να κερδίσει την ουσιαστική νομιμοποίησή της και οι προοδευτικές δυνάμεις να βρουν την ταυτότητα και την προοπτική τους.

Η πολιτική συμμαχιών πρέπει να αρθρωθεί με τη λογική των ευρύτερων δυνατών συμμαχιών στην πολιτική διεκδίκηση, που συνίσταται στο εάν η Ε.Ε. θα κινηθεί προς τα εμπρός ή θα πισωγυρίσει. Σήμερα η σύγκρουση μεταξύ των δυνάμεων που υποστηρίζουν την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ενοποίησης και των δυνάμεων που θέλουν τη διάσπαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι διαχωριστική γραμμή. Αυτό δίνει τη δυνατότητα και ορίζει την υποχρέωση να εργαστούμε για την ανάπτυξη ευρύτατων συμμαχιών υπέρ της προοδευτικής ευρωπαϊκής ενοποίησης. Πρώτα απ’ όλα για την αντιμετώπιση των εθνικισμών. Ταυτόχρονα, για την προώθηση πολιτικών μεγάλης εμβέλειας στην κατεύθυνση της ενίσχυσης των διαδικασιών πολιτικής και οικονομικής ενοποίησης, που προϋποθέτουν την ευρύτερη κοινωνική αποδοχή.

Η συγκρότηση αυτού του μετώπου είναι η οφειλόμενη πολιτική διεκδίκηση.

 

 

 

 

 

Δείτε όλα τα σχόλια