Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

Το ’68 και η παγκοσμιοποίηση

Με όποιους όρους κι αν το προσεγγίσουμε, το ’68 ήταν μια κορυφαία στιγμή, που ακόμη και σήμερα είναι δύσκολο να κοιτάξουμε πίσω από τον πέπλο του μύθου που το καλύπτει, και όσων...

Η Άνοιξη της Πράγας και οι έλληνες πολιτικοί πρόσφυγες

Στους «παρτσαλιδικούς» επιφυλάχτηκε παρόμοια αντιμετώπιση με τα εκατοντάδες χιλιάδες μέλη του Κ.Κ. Τσεχοσλοβακίας που αρνήθηκαν να ευλογήσουν την εισβολή την Σοβιετικών. Πολλά στελέχη υπέπεσαν σε δυσμένεια, στους δασκάλους που τάχθηκαν με το «Εσωτερικό» απαγορεύτηκε να διδάσκουν, αρκετοί πρόσφυγες στερήθηκαν των κοινωνικών παροχών που μέχρι τότε ελάμβαναν

Ένα ευρηματικό βιβλίο για παιδιά

Ο Μάκης Τσίτας επιλέγει το θέμα από την καθημερινή ζωή, σκέφτεται σοβαρά, μπαίνει σαν ψυχολόγος στην καρδιά του θέματος, στην ψυχή και στο μυαλουδάκι του μικρού παιδιού για να δει όλες τις πτυχές του και το αντιμετωπίζει σαν παιδαγωγός. Γράφει ιστορίες βγαλμένες από την καθημερινή παρατήρηση των παιδιών στον οικογενειακό, φιλικό και, γενικώς, στον ευρύτερο κοινωνικό περίγυρο

Οι συμβολικές αναπαραστάσεις και οι διαρρέουσες μυθοπλασίες

Στη Δομή των επιστημονικών επαναστάσεων, ο Τόμας Κουν υποστήριζε το αεικίνητο των συμβολικών αναπαραστάσεων, το πέρασμά τους (και τη μετάπλασή τους) από ρήξη σε ρήξη, έστω και αν παρενέβαιναν στην τεθλασμένη τους κίνηση περίοδοι στατικές και αδρανείς. Η ελλειπτική του πολιτισμική αντίληψη είχε ήδη αποκολληθεί από την πανοπλία της μοντερνιστικής ολοκρατίας, δογματικής στα ίδια τα θεμέλιά της

Πρώτη Μαΐου

Έτσι είπες, ή έτσι νόμιζα; Εκεί σε μια πλατεία στην Σορβόνη; Ή κάπου αλλού; Όχι, φθινόπωρο ήταν όταν σε γνώρισα, σ’ ένα σχολείο επαρχιακό. Μα τα βλέμματά μας, είπες, είχαν ήδη συναντηθεί σε μια...

Ροζίτα Σώκου - Αντιπροσωπευτική μιας «αυτοδίδακτης» εποχής

Από τους πρώτους κριτικούς κινηματογράφου, με τα κείμενά της να προσαρμόζονται και υφολογικά στον αναγνωστικό κοινό που απευθύνονταν, υπήρξε το «αντίπαλο δέος» και ήρθε συχνά σε σύγκρουση, κατά την αισθητική αποτίμηση των ταινιών, με τους εκπροσώπους της «μαρξιστικής» («στρατευμένης») προσέγγισης (Βασίλης Ραφαηλίδης, Κώστας Σταματίου) αλλά και με πιο νηφάλιες δημοσιογραφικές πένες (Αντώνης Μοσχοβάκης, Γιάννης Μπακογιαννόπουλος). Η ίδια επικαλείται το δίκαιο του «μέσου»(;) θεατή και επισημαίνει μια, σχεδόν, διαισθητική προσέγγιση του έργου τέχνης

Το παρελθόν μιλά...

Όπως μας λέει ο Πωλ Ρικαίρ, το παρελθόν μιλά, όσο το ρωτούν ζωντανοί άνθρωποι, και αληθινοί κληρονόμοι γίνονται μόνο οι ερμηνευτές του

Μεταμυθοπλασία και Ιστορία

Στην τεκμηριωτική μεταμυθοπλασία, τα αυθεντικά τεκμήρια είναι αυτά που προδίδουν την τέχνη του συγγραφέα, αφού της προσδίδουν τον πρώτιστο σκοπό της ύπαρξής τους εντός της αφήγησης, που είναι η πρόσθεση μιας φωνής που δεν είναι αυτή του συγγραφέα, και η οποία δεν ελέγχεται πλήρως από τον ίδιο. Εδώ, το στοιχείο της εύρεσης (αλλά και της διάταξης) είναι σημαντικότερο από αυτό της επινόησης

Σύγχρονη αμερικανική μεταμυθοπλασία

Το επίτευγμα του Saunders στο Lincoln in the Bardo (Βραβείο Booker, 2017) είναι να μας δώσει ένα μετα-πορτρέτο του Αβραάμ Λίνκολν που να ανταποκρίνεται στο σύγχρονο κοσμοείδωλο, μια πρωτοπόρα σύλληψη του πώς μπορούμε σήμερα να προσεγγίσουμε την φασματική κληρονομιά του ημιτελούς, χειραφετητικού, διαφωτιστικού προτάγματος των προηγούμενων αιώνων. Και αυτό γίνεται με τον πλέον πρόσφορο τρόπο της λογοτεχνικής γραφής του καιρού μας: αυτόν της ιστορικής, πολυφωνικής, μεταμυθοπλασίας

Απέναντι στη χούντα της 21ης Απριλίου

Μια σχεδόν ξεχασμένη πράξη πολιτικής ανυπακοής - ΣΑΜΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ, Η Εταιρεία Μελέτης Ελληνικών Προβλημάτων (ΕΜΕΠ) και η ιδιαίτερη Συμβολή της στον Αντιδικτατορικό Αγώνα ( 1970 - 1972) , Εκδόσεις Ασίνη και Ίδρυμα Ρόδη Ρούφου-Κανακάρη, σελ. 502

Ιστορία και μυθοπλασία

Αν βλέπεις την ιστορία ως ιστορία του έθνους ή του κράτους, αν την βλέπεις ως πορεία εκμοντερνισμού ή εκλογίκευσης, αν την βλέπεις ως πάλη των τάξεων, τότε υιοθετείς μύθους-καλούπια, τα οποία δεν προέρχονται από τα δεδομένα σου, αλλά πάνω στα οποία σμιλεύεται ο λόγος, ακόμη και με την πιο ευσυνείδητη έρευνα. Με τους μύθους αυτούς βάζεις τάξη στο χάος των δεδομένων. Αν μας λέει κάτι ο όρος μεταμυθοπλασία δεν είναι η αναφορά σε κάτι που έπεται της μυθοπλασίας, αλλά η, κατά το δυνατόν, εποπτεία των μυθοπλασιών

Υπάρχει ελληνική διασπορά σήμερα;

Σήμερα, ἡ ἑλληνικὴ διασπορὰ ταυτίζεται πλέον μὲ τὴν ὕπαρξη κοινοτήτων μὲ ὀρθόδοξη ἐκκλησία καὶ ἐλληνικὸ σχολεῖο, οἱ ὁποῖες προσπαθοῦν νὰ συντηρήσουν στατικὲς μορφὲς ἑλληνικότητας. Ὁ ἀπόδημος Ἑλληνισμὸς περιορίζεται στὴ διατήρηση οἰκογενειακῶν δεσμῶν μὲ ἕνα ἀπόμακρο κέντρο, ἐμμένοντας στὴν ἰδέα τῆς καταγωγῆς

Στο εργαστήριο του Αγίου Ιερώνυμου

Ο Άγιος Ιερώνυμος στο εργαστήριό του ανακαλεί το μέγα θέμα της ατελεύτητης γλωσσικής συμπλήρωσης και απεικονίζει τα καταγωγικά ίχνη του δύστροπου αυτού όρου της «μεταμυθοπλασίας». Στο ίχνη αυτά συμπεριλαμβάνονται η συλλογή, η περισυλλογή, η μεταγραφή, ακόμη και η αντιγραφή. Εφεξής, κάθε μεταγενέστερο κείμενο -ή έργο τέχνης- μας ωθεί, ρητά ή υπόρρητα, να «διαβάσουμε» ή να θυμηθούμε κάποιο προγενέστερο. Έτσι, μείζων συμβολή της «μεταμυθοπλασίας» είναι ότι έννοιες - φετίχ της Δυτικής νεωτερικότητας, όπως η «πρωτοτυπία», η «αυθεντικότητα», και η ίδια η «δημιουργία», χρειάζονται ριζική αναθεώρηση

«Κρίσιμα» μεταμυθοπλαστικά έκδοχα

Το θέμα των λογοτεχνικών γενιών, της οριοθέτησης και της εν συνόλω αποτίμησης της δημιουργικής παραγωγής σε μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο είναι ένα ακανθώδες πρόβλημα των γραμματολογικών θεωριών, το οποίο απασχολεί συστηματικά τους μελετητές και κριτικούς της λογοτεχνίας εδώ και αιώνες.