Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

Περί βιβλιοθηκών... λέξεις

Στην πόλη Βύβλο της Φοινίκης στην αρχαιότητα υπήρχαν σπουδαία εργαστήρια επεξεργασίας παπύρου, από τα οποία έκαναν εισαγωγή γραφικής ύλης οι Έλληνες. Η παραφθορά της λέξης Βύβλος, βύβλος, βίβλος,...

Στην πόλη Βύβλο της Φοινίκης στην αρχαιότητα υπήρχαν σπουδαία εργαστήρια επεξεργασίας παπύρου, από τα οποία έκαναν εισαγωγή γραφικής ύλης οι Έλληνες. Η παραφθορά της λέξης Βύβλος, βύβλος, βίβλος, βιβλίον ήρθε όταν η γραφική ύλη αυτή χρησιμοποιήθηκε για σύνθετα έργα που αποτέλεσαν τα βιβλία. Και από τα βιβλία ως αντικείμενα φτάσαμε στη λέξη βιβλιοθήκη ως χώρος.

Τη ρίζα αυτή ακολουθούν όλες οι λατινογενείς γλώσσες, οι γερμανικές και οι ρωσικές. Σε όλες αυτές τις γλωσσικές ομάδες η λέξη που ορίζει τον χώρο όπου συγκεντρώνεται η καταγεγραμμένη γλώσσα έχει τη ρίζα της στην ελληνική γλώσσα. Εξαίρεση το αγγλικό "library", που έρχεται από το λατινικό liber και σημαίνει βιβλίο, ό,τι σημαίνει και η γαλλική λέξη "livre", που με τη σειρά της προέρχεται από το υλικό γραφής που χρησιμοποιούνταν τότε, τους φλοιούς των δέντρων.

Οι λέξεις γράφουν τη δική τους ιστορία στον χρόνο και στις γλώσσες. Συλλογές γραπτών τεκμηρίων υπήρξαν σε πολλούς πολιτισμούς, κυρίως στην Εγγύς και τη Μέση Ανατολή, πριν οι Έλληνες αποκτήσουν το αλφάβητό τους. Μνημονεύεται η τεράστια συλλογή του Σαρδανάπαλου, η οποία κάηκε κατά την καταστροφή της Νινευή, με αποτέλεσμα να ψηθούν οι πήλινες πινακίδες της, να διασωθούν και να έρθουν στο φως από την αρχαιολογική σκαπάνη. Το μεγαλύτερο μέρος αυτής της συλλογής βρίσκεται σήμερα στο Βρετανικό Μουσείο.

Η νοηματοδότηση όμως του χώρου αυτού, που όχι μόνο συγκεντρώνει γραπτά τεκμήρια, αλλά τα αντιγράφει και τα διαθέτει προς περαιτέρω μελέτη, συντελέστηκε στον ελληνικό χώρο. Επιπλέον η απογύμνωση της γραπτής πληροφορίας από τη θεϊκή της υπόσταση, ή την ανάγκη θεοποίησης του Άρχοντα, οδηγεί στον εκδημοκρατισμό της γνώσης και στον πολλαπλασιασμό των αναγνωστών.

Ο Πολυκράτης, τύραννος στη Σάμο κατά τον 6ο π.Χ. αιώνα, λέγεται ότι δημιούργησε την πρώτη βιβλιοθήκη για να συγκεντρώσει προς μελέτη τα συγγράμματα των σοφιστών και των φιλοσόφων. Η πρώτη μορφή δημόσια βιβλιοθήκης, η οποία πολλαπλασιάζει τη γνώση μέσα από τη μελέτη και την ανάγνωση. Η μορφή αυτών των χώρων σταδιακά παγιώθηκε και διαδόθηκε σε όλον τον ελληνικό κόσμο με λαμπρά παραδείγματα τις βιβλιοθήκες του Λυκείου και της Ακαδημίας στην Αθήνα και τη μεγάλη Βιβλιοθήκη στην Αλεξάνδρεια.

Την ιδέα αυτή πήραν οι Ρωμαίοι και την επέκτειναν σε όλη την επικράτεια της Αυτοκρατορίας τους. Ακόμα και στα Σκοτεινά Χρόνια και τον Μεσαίωνα οι βιβλιοθήκες ήταν αυτές που διέσωσαν τα γραπτά τεκμήρια του αρχαίου κόσμου και μετέφεραν την ιδέα του χώρου φύλαξής τους στις επερχόμενες γενιές. Δεν είναι τυχαίο λοιπόν που στους πολιτισμούς που επηρεάστηκαν από την ελληνορωμαϊκή παράδοση η λέξη παραμένει μία και μοναδική.

Καλλίμαχος

kallimachos.avgi@gmail.com

 

Δείτε όλα τα σχόλια

Κύριο άρθρο

«Κατώτεροι των περιστάσεων»; Μην είμαστε αθώοι

Ίσως έχει έρθει η ώρα να επανεξετάσει η Αριστερά μας τη ρητορική του τύπου «η Ευρώπη κατώτερη των περιστάσεων». Είναι απίθανο, μετά από τόσο καυγά, η Ευρώπη να μην αντιλαμβάνεται τις περιστάσεις.

Δειτε ολοκληρο το αρθρο