Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

Αντώνης Μαρτσάκης: «Δεν φέρνω κάτι ξένο στην κρητική μουσική παράδοση»

Όταν ο Αντώνης Μαρτσάκης αποφάσισε να ασχοληθεί ενεργά με τη μουσική του τόπου καταγωγής των γονέων του, της Κρήτης, δεν αρκέστηκε να αρχίσει να μαθαίνει τον παραδοσιακό τρόπο παιξίματος του βιολιού και να τραγουδάει.

Μετοίκισε στην Κρήτη, φόρεσε μόνιμα και αποκλειστικά την παραδοσιακή ενδυμασία της και μελέτησε εις βάθος όλα τα κατά τόπους μουσικά ιδιώματά της. Μετά από επτά δίσκους και αναρίθμητες ζωντανές εμφανίσεις κατά μήκος και πλάτος του αγαπημένου του νησιού, την Τετάρτη 4 Σεπτεμβρίου θα έρθει στο Θέατρο Βράχων για μια πανηγυρική συναυλία με τίτλο «Κρήτη, μητέρα της αρχοντιάς». Με αυτή την ευκαιρία συνομιλήσαμε μαζί του για την ψυχή της Κρήτης, που γεμίζει τη δική του περισσότερο από οτιδήποτε άλλο.

 

Συνέντευξη στον Θάνο Μαντζάνα

* Το να ακολουθήσεις την αντίστροφη πορεία από τους περισσότερους άλλους, δηλαδή από την Αθήνα όπου γεννήθηκες να επιστρέψεις και να εγκατασταθείς μόνιμα στον τόπο καταγωγής της οικογένειας σου, ήταν μια όχι μόνον ασυνήθιστη αλλά και τολμηρή απόφαση. Τι σε ώθησε καταρχάς σε αυτήν;

Η αγάπη μου για το νησί μου, την Κρήτη, τους ανθρώπους της και η ποιότητα ζωής που προσφέρει με έκαναν να επιστρέψω στις ρίζες μου. Οι παρέες μου ήταν στην Κρήτη, στην οποία εντοπίζονταν και τα ενδιαφέροντά μου, δηλαδή η καταγραφή των ριζίτικων τραγουδιών και η μελέτη της κρητικής μουσικής. Έτσι και η επαγγελματική μου πορεία ήταν και είναι δεμένη με την Κρήτη.

 

* Και τι σε έκανε στη συνέχεια να υιοθετήσεις την παραδοσιακή αμφίεση της Κρήτης, την οποία πολλοί γηγενείς όχι απλώς έχουν εγκαταλείψει αλλά ούτε καν έχουν φορέσει ποτέ;

Από παιδί μού άρεσε η κρητική φορεσιά και τα μυστικά της και μαζί οι άγραφοι νόμοι και η αυστηρότητα που έχουν οι άνθρωποι της υπαίθρου. Αυτοί είναι που διατήρησαν τη φορεσιά μαζί με πολλά άλλα στοιχεία της παράδοσης. Η ενέργεια που εκπέμπουν όταν τους συναντάς στα χωριά μας είναι μοναδική. Από δεκαεννέα ετών μόλις είχα αποφασίσει ότι πλέον θα ντυνόμουν μόνο με τον παραδοσιακό τρόπο.

 

* Ποιο ρόλο έπαιξε ο χορός στην απόφασή σου να ασχοληθείς επαγγελματικά με τη μουσική και ποιον παίζει σήμερα που πλέον δεν χορεύεις, τουλάχιστον όχι στις εμφανίσεις σου;

Καταρχάς το να ξέρεις να χορεύεις είναι μεγάλο προσόν όταν είσαι μουσικός, ιδίως όσον αφορά στο μέτρο. Επιπλέον με βοήθησε να ψυχολογώ τους χορευτές και να επιδιώκω τη συγκίνηση της ψυχής τους σε κάθε γλέντι.

 

* Το βιολί είναι ένα όργανο πολύ συγγενικό με το κατεξοχήν της κρητικής μουσικής, τη λύρα, γι’ αυτό και πολλοί βιολιστές, ακόμα και με κλασική παιδεία, οι οποίοι θέλουν να ασχοληθούν με την παραδοσιακή μουσική της Κρήτης περνούν κάποια στιγμή σε αυτήν ή αρχίζουν να την παίζουν παράλληλα με το βιολί. Εσύ δεν την έπιασες ποτέ στα χέρια σου, δεν δοκίμασες καν να την παίξεις;

Το βιολί στα δυτικά της Κρήτης, από όπου κατάγομαι, είναι το κατεξοχήν όργανο στις κοινωνικές εκδηλώσεις. Αποκαλούμε «βιολάτορα» αυτόν που παίζει βιολί, κάτι σαν μουσικό... αυτοκράτορα δηλαδή, αφού το βιολί είναι ο «βασιλιάς» των οργάνων. Δεν έχω μάθει να παίζω λύρα αλλά δεν το αποκλείω σε προσωπικό επίπεδο καθώς έχει συμβάλει πολύ στην εξέλιξη της κρητικής μουσικής.

 

* Από όσο αντιλαμβάνομαι, ξεκινήσατε μαζί με τον δίδυμο αδελφό σου Γιάννη -γεγονός που προφανώς σημαίνει ότι η χημεία σας ως μουσικών ήταν πολύ καλύτερη από άλλων, ακόμα και αδελφών-, με τον οποίο όμως πλέον συνεργάζεστε μόνο στις ζωντανές εμφανίσεις σου και όχι πάντα. Γιατί συνέβη αυτός ο «χωρισμός»;

Ξεκινήσαμε μαζί με τον Γιάννη και συμπορευτήκαμε μουσικά μέχρι το ’09 όταν μιας βαριάς μορφής τενοντίτιδα τον ανάγκασε να περιορίσει τη συμμετοχή του στις ζωντανές εμφανίσεις μας, που το καλοκαίρι είναι πολλές. Ο Γιάννης είναι ταλαντούχος μουσικός και ερμηνευτής και χαρισματικός συνθέτης. Σήμερα παίζει με τους δικούς του σταθερούς συνεργάτες, όμως συνεχίζουμε να συνεργαζόμαστε σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, τόσο συναυλιακά όσο και δισκογραφικά. Η εμφάνισή μου στο Θέατρο Βράχων θα είναι μία από αυτές.

 

* Θεωρείς ότι αυτό που κάνεις απλώς έναν εκσυγχρονισμό -με πάρα πολύ σεβασμό βέβαια- της κρητικής μουσικής παράδοσης ή προσθέτεις συνειδητά και στοιχεία από άλλα ιδιώματα; Και, με την ευκαιρία, ποια είναι η γνώμη σου γι’ αυτό που κάνει επί δεκαετίες πλέον ο Ross Daly με βάση την κρητική μουσική;

Θεωρώ πως δεν φέρνω κάτι ξένο στην κρητική μουσική παράδοση. Ίσα - ίσα, ξαναφέρνω παρά πολλά στοιχεία από τους παραδοσιακούς «πρωτομάστορες» που ήταν ξεχασμένα για δεκαετίες. Σίγουρα το ηχόχρωμα αλλάζει μέσα στον χρόνο καθώς πλέον χρησιμοποιούμε ηλεκτρική ενίσχυση και η κατασκευή των οργάνων έχει εξελιχθεί. Πιστεύω ότι ο Ross Daly επέλεξε έναν καθαρά δικό του δρόμο και, με βάση αυτά που άκουσε και βίωσε στην Κρήτη, δημιούργησε μια καινούργια σχολή.

 

* Υπάρχουν οι μεγάλοι της κρητικής μουσικής, που ήταν, μεταφορικά ή και κυριολεκτικά, δάσκαλοί σου. Σήμερα όμως βλέπεις κάποιους άλλους που να κινούνται σε έστω παράλληλους δρόμους με τον δικό σου;

Κάθε γενιά έχει ταλαντούχους μουσικούς. Τα τελευταία χρόνια, υπάρχουν πραγματικά πολλοί νέοι δεξιοτέχνες μουσικοί που ακολουθούν κοινό δρόμο με εμένα και πολλούς άλλους. Θεωρώ ότι δεν υπάρχει κίνδυνος για τη συνέχεια της κρητικής μουσικής.

 

* Πόσο μεγάλη πρόκληση ή και δυσκολία ακόμα ήταν για σένα η συνεργασία σου με τον χορογράφο Αντώνη Φωνιαδάκη για την παράσταση στο πλαίσιο του φετινού Summer Nostos Festival του ΚΠΙΣΝ και ποιες εντυπώσεις αποκόμισες από αυτήν; Θα ήθελες να επαναλάβεις ένα ανάλογο εγχείρημα;

Η εμπειρία μου στο ΚΠΙΣΝ με τον καταξιωμένο χορογράφο Αντώνη Φωνιαδάκη ήταν μοναδική. Δεν μου ζητήθηκε να αλλάξω τίποτα από αυτό που ξέρω να κάνω, δηλαδή να μεταφέρω την ενέργεια του γλεντιού της Κρήτης. Τα ξεχωριστά πράγματα όμως γίνονται μόνο μια φορά...

 

* Αντιμετωπίζεις με τον ίδιο τρόπο τη δημιουργία ενός νέου δίσκου σου και μια ζωντανή εμφάνισή σου ή είναι εντελώς διαφορετικά πράγματα και εμπειρίες για σένα;

Η σοβαρότητα και η ευθύνη είναι ίδιες, απλώς είναι διαφορετική η διάρκεια. Προσπαθώ να αποτυπώνω στις δισκογραφικές εργασίες μου όσα μπορώ να αποδώσω και στις ζωντανές εμφανίσεις μου.

 

* Η συναυλία σου στο Θέατρο Βράχων έχει ένα χαρακτήρα εορταστικό και «συγκεντρωτικό» τής μέχρι τώρα διαδρομής σου ή όχι απαραίτητα; Και πώς και δεν προσκάλεσες και κάποιους άλλους να συμμετάσχουν, όπως είθισται σε τέτοιες περιπτώσεις;

Δώδεκα χρόνια μετά την πρώτο δίσκο μου, υπάρχουν φίλοι και φίλες που με ακολουθούν στη μουσική μου πορεία αλλά δεν συμμετέχουν σε κοινωνικές εκδηλώσεις όπως πανηγύρια, γιορτές, τσικουδιάς ή διάφορους άλλους εορτασμούς των Κρητών. Έτσι μου έγινε η πρόταση αυτής της συναυλίας για να μπορέσει να την παρακολουθήσει όλος ο κόσμος, Κρητικοί φίλοι και Κρητικές φίλες μου, αλλά και φίλες και φίλοι της Κρήτης από άλλες περιοχές της Ελλάδαw. Θα ήθελα λοιπόν να δώσω όλη μου τη ψυχή, μαζί με τους σταθερούς συνεργάτες μου αλλά και τους καταξιωμένους φίλους μουσικούς που θα πλαισιώσουν εκτάκτως το σχήμα μας.

 

* Τι να περιμένει το κοινό να ακούσει σε αυτή τη συναυλία; Και γιατί θα πρότεινες σε κάποιον που ούτε καν κατάγεται από την Κρήτη ή ακόμα και δεν γνωρίζει καθόλου τη μουσική της να την παρακολουθήσει;

Γι’ αυτή την συναυλία έχω επιλέξει τραγούδια από όλους τους δίσκους μου καθώς και διαχρονικά κομμάτια παλαιών μα και σύγχρονων Κρητών μουσικών. Θα ταξιδέψουμε το κοινό στα μουσικά μονοπάτια όλης της Κρήτης. Επιπλέον η παρέα των Ριζιτών θα μεταφέρει το συναίσθημα του χρυσαετού των Λευκών Ορέων που ζει πάντα ελεύθερος και ο Λαογραφικός Όμιλος Κουρήτες με τους δικούς του χορούς το πνεύμα του αδούλωτου Κρητικού. Όπως προανέφερα, η πρόσκλησή μας είναι ανοιχτή στους Κρητικούς και τις Κρητικές αλλά και σε όσους και όσες θέλουν να γνωρίσουν την Κρήτη μέσα από τη μουσική της και τα συναισθήματα που η τελευταία μπορεί να δημιουργήσει σε όλους/ες, ανεξάρτητα από την καταγωγή τους!

 

Και μόνο κάποιος που είναι τόσο αυθεντικός της κρητικής ψυχής και πνεύματος όσο ο Αντώνης Μαρτσάκης θα είχε το δικαίωμα να απευθύνει μια τέτοια πρόσκληση...

 

 

 

Δείτε όλα τα σχόλια
Κύριο άρθρο

Η ψήφος των αποδήμων

Από τις μεγαλόστομες διακηρύξεις του Τ. Θεοδωρικάκου για «το δικαίωμα της ψήφου των Ελλήνων σε όλη τη Γη» και τους πύρινους λόγους του Μητσοτάκη στην Αστόρια («το 2023 θα ψηφίσετε από τον τόπο διαμονής σας») μέχρι τις συνεχείς αναδιπλώσεις,

Δειτε ολοκληρο το αρθρο