Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

Τα παπαδιαμαντικά - "διαμαντικά" του Άρη Ρέτσου

Στον Πολυχώρο "Αλεξάνδρεια"

Οι παραγωγές του χειμώνα ήταν πάρα πολλές, ανθρωπίνως αδύνατο να τις δει κάποιος όλες, ακόμη και να γράψει για όλες όσες παρακολούθησε μέσα στο δεδομένο πλαίσιο μιας εβδομαδιαίας στήλης. Αναγκαστικά μένει έξω ένα μεγάλο μέρος. Δεν επιλέγω πάντα να κρίνω τις, κατά τη γνώμη μου, καλύτερες παραστάσεις, επειδή δικαιούνται να έχουν το μερίδιο κριτικής που τους ανήκει και οι, κατά τη γνώμη μου, λιγότερο καλές. Ίσως να απαιτηθούν γι’ αυτό κάποιες εμβόλιμες δημοσιεύσεις ανάμεσα στις καλοκαιρινές...Μερικές από τις αξιολογότερες παραγωγές για τις οποίες δεν έγραψα όσο παίζονταν οφείλω, έστω και με χρονική καθυστέρηση, να αξιολογήσω.

Στον πανέμορφο πολυχώρο Αλεξάνδρεια, κόσμημα της Πλατείας Αμερικής, σε μια σειρά παραστάσεων η πάντα πολύτιμη παρουσία του προικισμένου Άρη Ρέτσου μας χάρισε με τη “μαγική” φωνή του μοναδικές στιγμές πνευματικής ανάτασης, διαβάζοντας διηγήματα του Παπαδιαμάντη. Θέλω να πω ότι ο Παπαδιαμάντης δεν έχει ανάγκη θεατρικής διασκευής, είναι φύσει θεατρικός και αυτοσκηνοθετούμενος με τις περίφημες “παρενθέσεις” του. Αυτό ο δαιμόνιος Ρέτσος το γνωρίζει καλά και το αποδίδει το ίδιο “φυσικά”, χωρίς να έχει ανάγκη να το αποδεικνύει κάθε φορά με τον τρόπο που ονομάζουν “θεατρικο”. Το “έχει στο αίμα του” που λένε. Αρχίζοντας από τα “αποκριάτικα διηγήματα” (“Οι παραπονεμένες”, “Οι λίρες του Ζάχου” ”Το κουκούλωμα”), για να καταλήξει στον “Αειπλάνητο” και στον σημαδιακό, εμβληματικό “Ξεπεσμένο Δερβίση”, που έχει ως πρότυπό του ένα συγκεκριμένο ιστορικό πρόσωπο, όπως δοκίμασα να αποδείξω προλογίζοντας τη συγκεκριμένη παράσταση.

Ο Άρης Ρέτσος έχει το σπάνιο χάρισμα να μπορεί να ακούει το ηχορρυθμικό υπόστρωμα της ενιαίας ελληνικής γλώσσας και να το αποδίδει στο δικό του, ιδιότυπο μουσικό γλωσσικό ιδίωμα. “Ψηλαφεί” τη γλώσσα και την αποδίδει σε παλμικά κύματα, με απόλυτη, όμως, νοητική διαύγεια. Αυτή δεν είναι μια απλή καθημερινή διαδικασία, θέλει τεράστιο μόχθο για να επιτευχθεί και κρύβει πίσω του “αίμα, χρόνο και αγωνία”. Θέλω να πω ότι ο Άρης Ρέτσος είναι ένας μοναχικός δάσκαλος, ταγμένος με αυτοθυσία για πάμπολλα χρόνια να προσφέρει την ψυχή του στη υπόθεση της κακοποιημένης από εχθρούς και φίλους (κυρίως) ελληνικής γλώσσας (τα “παπαδιαμαντικά” στα οποία θητεύει είναι τα “διαμαντικά” της) και του αξίζει, επιτέλους, η πλατιά αναγνώριση. Από το σημείωμα του προγράμματος μεταφέρω ένα απόσπασμα χαρακτηριστικό:

“Λέξεις, προτάσεις, νεωτερισμοί, χνάρια ανθρώπων, χαρές και σάτιρα φωτίζουν τον Μέγα μικρόκοσμο και τα πάθη των απλών ανθρώπων του Σκιαθίτη συγγραφέα, αποκαλύπτοντας παράλληλα και τον δικό μας κόσμο. Όλη η εσωτερική ένταση και το κέφι του μας απελευθερώνουν, μας παρηγορούν και μας χαροποιούν. Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης μας οδηγεί με το απαράμιλλο ύφος και ήθος της γλώσσας του σε άλλες εποχές και σε μια Ελλάδα τόσο μακρινή... όσο και κοντινή, διδάσκοντάς μας σιωπηλά”. Ένα ταξίδι λόγου και ποίησης που συνόδευαν μουσικά, αρμονικά, οι λυτρωτικές συγχορδίες του Νίκου Σκαλκώτα.

Δείτε όλα τα σχόλια

Κύριο άρθρο

Το κάρο της Ν.Δ. έχει κολλήσει στη λάσπη

Όσο μπαίνουμε στο φθινόπωρο, τόσο ξεκαθαρίζει το πολιτικό τοπίο που διαμορφώθηκε μετά τις 21 Αυγούστου και τη λήξη των προγραμμάτων. Η κυβέρνηση προχωράει στην υλοποίηση των εξαγγελιών της ξεκινώντας...

Δειτε ολοκληρο το αρθρο