Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

Πέθανε ο ριζοσπάστης ουμανιστής Τζον Μπέργκερ

Ριζοσπάστης και σφοδρός επικριτής του καπιταλισμού, ο Μπέργκερ στάθηκε συνεπής στις ιδεολογικοπολιτικές πεποιθήσεις του

Μια από τις σημαντικότερες μορφές της αγγλικής διανόησης, ο μαρξιστής συγγραφέας και κορυφαίος κριτικός τέχνης Τζον Μπέργκερ άφησε την τελευταία του πνοή στα 90 του χρόνια στο σπίτι του στο Παρίσι όπου ζούσε το τελευταίο διάστημα. Ο ζωγράφος που έγινε λογοτέχνης, βραβεύτηκε με Booker, ως κριτικός επηρέασε τον τρόπο πρόσληψης της τέχνης και, σύμφωνα με τον βιογράφο του Τομ Όβερτον, "μας έδειξε πώς να βλέπουμε, όχι ατομικά, αλλά συλλογικά", δεν σπούδασε ποτέ στο πανεπιστήμιο. Ωστόσο, με το πολυσχιδές έργο του, την οξύνια και το σπινθυροβόλο, αντισυμβατικό πνεύμα του αναδείχτηκε σε μείζονα πνευματική οντότητα.

"Ριζοσπαστικός ουμανιστής", όπως τον χαρακτήρισε η επί χρόνια φίλη του Βρετανή ηθοποιός σε παραγωγή της οποίας δημιουργήθηκε πέρσι το ντοκιμαντέρ για τη ζωή και το έργο του "The Seasons in Quincy: Four Portraits of John Berger" (Οι εποχές στο Κουίνσι: Τέσσερα Πορτραίτα του Τζον Μπέργκερ"), ο Μπέργκερ "αμφισβητούσε τις παραδόσεις, το κατεστημένο και εμάς. Διέθετε τη ματιά του καλλιτέχνη, το πνεύμα ενός ακαδημαϊκού και το χάρισμα ενός γεννημένου καλλιτέχνη. Ήταν όμως, πάνω απ' όλα, συγγραφέας και παραμυθάς. Έκανε πλουσιότερες τις ζωές μας με τα μυθιστορήματα, την ποίηση και τις κριτικές του" δήλωσε χαρακτηριστικά ο Όβερτον στο BBC.

"Και ο σημαντικότερος βιολιστής του καιρού μας δεν δικαιώνεται να συνεχίζει να παίζει το βιολί του στην όχθη του ποταμού όταν κάποιος πνίγεται φωνάζοντας για βοήθεια" έγραφε στο πρώτο του μυθιστόρημα "Ένας ζωγράφος του καιρού μας" με το οποίο εμφανίστηκε στα γράμματα το 1958. Άλλωστε ο ίδιος ως ζωγράφος ξεκίνησε την καριέρα του, έχοντας ήδη υπηρετήσει στον βρετανικό στρατό στη Βόρεια Ιρλανδία, πριν ακόμα αρχίσει να γράφει λογοτεχνία και κριτικές τέχνης για το “New Statesman”.

Γεννημένος στο Χάκνεϋ του βόρειου Λονδίνου το 1926, κατόρθωσε με τα βιβλία του να δώσει έργα πρωτότυπα και με μεγάλη ιστορική και πολιτική διεισδυτικότητα. Από τα πολυδιαβασμένα βιβλία του, το μυθιστόρημά του "G. το ταξίδι" βραβεύτηκε με "Βooker", ενώ η διάσημη μελέτη του "Ways of Seeing", στην οποία υποστηρίζει ότι τα μέσα ενημέρωσης άλλαξαν ριζικά την αντίληψη που έχει ο κόσμος για την τέχνη, θεωρείται πλέον σημαντικό βοήθημα για τους σπουδαστές των εικαστικών τεχνών και της ιστορίας της τέχνης. Με τη μεταφορά της παράλληλα στη μικρή οθόνη από το BBC αναδείχτηκε σε ένα από τα τηλεοπτικά προγράμματα με τη μεγαλύτερη επιρροή που προβλήθηκαν στην Αγγλία.

Ριζοσπάστης και σφοδρός επικριτής του καπιταλισμού, ο Μπέργκερ στάθηκε συνεπής στις ιδεολογικοπολιτικές πεποιθήσεις του. Δεν είναι τυχαίο ότι δώρισε το χρηματικό έπαθλο από το "Booker" στο κίνημα των "Μαύρων πανθήρων", το οποίο, σύμφωνα με τα λεγόμενά του, τότε, απηχούσε περισσότερο τις πολιτικές απόψεις του.

Ανάμεσα στα πολλά βιβλία του περιλαμβάνονται επίσης το μυθιστόρημα "Προς τον γάμο" και τα: "Εδώ είναι που συναντιόμαστε", "Από την Άιντα στον Χαβιέρ", για το οποίο ήταν και πάλι υπψήφιος για Booker, "H εικόνα και το βλέμμα", "Θύλακες αντίστασης" κ.ά. Ανάμεσα στις εξαιρετικές μελέτες του για τη ζωγραφική και τη φωτογραφία συγκαταλέγονται τα "Another Way of Telling", "The Success and Failure of Picasso", ενώ έγραψε επίσης μελέτες για την εκμετάλλευση των μεταναστών εργατών και τον αγώνα για την ίδρυση παλαιστινιακού κράτους.

Πολυγραφότατος και ακμαίος σχεδόν ώς το τέλος, πέρσι εξέδωσε τη συλλογή δοκιμίων "Confabulations", o τίτλος της οποίας αποτελεί λογοπαίγνιο ανάμεσα στις λέξεις congratulations (συγχαρητήρια) και fabulous (καταπληκτικός).

 

 

Δείτε όλα τα σχόλια