Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

Για τη "χαμένη άνοιξη"

Ήταν η «χαμένη άνοιξη». Των δημιουργών που οι φωνές, οι μορφές και τα γραπτά τους έπλασαν τα πρώτα άνθη της μετεμφυλιακής Ελλάδας και θα μπορούσαν να την ενώσουν στα πολιτισμικά προτάγματά τους με την υπόλοιπη Ευρώπη. Λίγο προτού η χούντα των συνταγματαρχών επιχειρήσει την 21η Απριλίου του '67 με τη βία σταδιακά και συστηματικά το κάψιμό τους. Εξοστρακίζοντάς τους στα ξερονήσια της «αναμόρφωσής» τους, στις χώρες εκπατρισμού τους ή στη σιωπή της αναγκαστικής ιδιώτευσης. Ήταν αυτοί που συνέχισαν μέσα σε δύσκολες συνθήκες να υψώνουν το καλλιτεχνικό και ανθρώπινο ανάστημά τους στους λιγοστούς τόπους που παρέμειναν για λίγο χρόνο ελεύθεροι στην Ελλάδα από τη λογοκρισία αλλά και στους ίδιους τους χώρους του εγκλεισμού τους.

Έργα τους εκτίθενται τις ημέρες αυτές στο ΙΣΕΤ, που στέγαζε τότε μια από τις τολμηρές γκαλερί, τις «Νέες Μορφές», στον πεζόδρομο της οδού Βαλαωρίτου, στο Κολωνάκι. Τα ζωγραφισμένα το 1967 στη Γυάρο βότσαλα της Βάσως Κατράκη αποπνέουν μέσα από το φαινομενικά απλοϊκό σχέδιό τους τη δυναμική της αισθαντικότητάς τους. Το χαραγμένο πάνω σε πέτρα «Χρέος της Αντιγόνης» της με την αφαιρετικά μοντέρνα, γυναικεία μορφή, την έτοιμη να σκεπάσει το κείμενο σώμα του αδερφού της προβλήθηκε στο πλέον ζωντανό κύτταρο της αντίστασης, σε ατομική της έκθεση, στο ιδρυμένο μέσα στη χούντα «Καλλιτεχνικό και Πνευματικό Κέντρο Ώρα» του ζωγράφου Ασαντούρ Μπαχαριάν, το 1972.

Η ομάδα των «Νέων Ρεαλιστών» των Γιάννη Βαλαβανίδη Κλεπάτρας Δίγκα, Κυριάκου Κατζουράκη, Χρόνη Μπότσογλου και Γιάννη Ψυχοπαίδη συγκροτήθηκε μέσα στη χούντα. Πέτυχε με τις αδρές μορφές, τις πλασμένες σε ένα ιδιότυπο κριτικά ρεαλιστικό, εδραιωμένο στα πρωτοποριακά κινήματα του Μεσοπολέμου αλλά και της δεκαετίας του '60 ιδίωμά της, με προκλητικά κολάζ και φωτορεαλιστικές συνθέσεις να καταγγείλει το αυταρχικό καθεστώς μέσα στους φιλόξενους χώρους του Γερμανικού Ινστιτούτου Γκαίτε, χάρις στην πρωτοβουλία του Γερμανού διπλωμάτη Γιοχάνες Βάισερτ.

Ο Βλάσης Κανιάρης τοποθέτησε μέσα σε γεμισμένα με το «φτηνό υλικό» του γύψου ξύλινα πλέγματα τα ιδεολογικά στιγματισμένα κόκκινα γαρύφαλλα, που παρουσίασε το 1969 στη Νέα Γκαλερί. Την ίδια χρονιά και στην ίδια γκαλερί που ο Γιάννης Γαΐτης προέβαλλε ανάμεσα στα σχηματοποιημένα, ανέκφραστα ανθρωπάκια του το σουρεαλιστικά πολύχρωμο και απλοποιημένο φέρετρο του Τσε Γκεβάρα. Είναι κάποια από τα έργα καλλιτεχνών που μετέφεραν τα προτάγματα της σύγχρονης τέχνης στο ελληνικό προσκήνιο και δήλωσαν ταυτόχρονα το παρόν τους ως πολίτες σε εποχές δύσβατες. Φώτισαν με τη δημιουργία τους τον κυρίαρχο σκοταδισμό και προσπάθησαν να δείξουν την τέχνη ως διαχρονικό μέσο κοινωνικής αντίστασης.

 

Info:

«Εναντίωση, Η τέχνη σε σκοτεινά χρόνια 1967-1974», επιμ. Γιάννης Μπόλης -  Δόμνα Γούναρη

Ινστιτούτο Σύγχρονης Ελληνικής Τέχνης, Βαλαωρίτου 9α

Διάρκεια έκθεσης: 19 Απριλίου - 23 Ιουνίου

Ώρες λειτουργίας: Τρ.-Παρ. 10.00-17.00, Σαβ. 10.00-15.00

 

Δείτε όλα τα σχόλια