Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

Μνήμες από τη γνωριμία μου με τον σύντροφο Κ. Φιλίνη

O Kώστας Φιλίνης στη δίκη του παράνομου κλιμακίου του ΚΚΕ το 1955

Ο σύντροφος Κώστας Φιλίνης, ο ηγέτης και ο διανοούμενος του εργατικού, σοσιαλιστικού και κομμουνιστικού κινήματος στην Ελλάδα, άφησε ισχυρά αποτυπώματα στην αγωνιστική και πνευματική διαμόρφωση της γενιάς μου, της γενιάς της νεολαίας της ΕΔΑ και του μεγάλου κινήματος των Λαμπράκηδων...

Ο σύντροφος Κώστας Φιλίνης, ο ηγέτης και ο διανοούμενος του εργατικού, σοσιαλιστικού και κομμουνιστικού κινήματος στην Ελλάδα, άφησε ισχυρά αποτυπώματα στην αγωνιστική και πνευματική διαμόρφωση της γενιάς μου, της γενιάς της νεολαίας της ΕΔΑ και του μεγάλου κινήματος των Λαμπράκηδων της δεκαετίας του '60, της αντιδικτατορικής γενιάς των Ρηγάδων και όλων των αγωνιστών της ριζοσπαστικής Αριστεράς μέχρι τις μέρες μας.

Γνώρισα, γνωρίσαμε τον σύντροφο Κ.Φ. το 1965 μετά την αποφυλάκισή του. Στο μεταξύ στο συνέδριο της Δημοκρατικής Νεολαίας Λαμπράκη τον Μάρτιο του 1965 διαβάστηκε μήνυμα των ηγετών της ΕΠΟΝ που ήταν ακόμη πολιτικοί κρατούμενοι και μεταξύ αυτών ήταν και το όνομα του σύντροφου Κ.Φ. Το κίνημα των Λαμπράκηδων γεννήθηκε μέσα στο καμίνι των αγώνων για δημοκρατία και ενάντια στο ημι-φασιστικό προδικτατορικό καραμανλικό καθεστώς, ήταν για την εποχή εκείνη το νέο δυναμικό μαζικό και πρωτοπόρο κίνημα της αριστερής νεολαίας που εμπνεόταν από τις παρακαταθήκες και τις δράσεις του νεολαιίστικου κινήματος των προηγούμενων δεκαετιών και κυρίως από τη δράση του κινήματος της ΕΠΟΝ των εξακοσίων χιλιάδων μελών, που με το σύνθημα «πολεμάμε και τραγουδάμε» πολεμούσε ενάντια στον Γερμανό κατακτητή για λευτεριά, δημοκρατία, πολιτισμό, ειρήνη και κοινωνική δικαιοσύνη. Εμπνεόταν η ΕΠΟΝ και μετά το κίνημα των Λαμπράκηδων από τα διαχρονικά ιδανικά της εργατικής τάξης και του σοσιαλισμού.

Ανάμεσα στους ηγέτες της ΕΠΟΝ ξεχωριστή θέση είχε ο σύντροφος Κ.Φ. Οι ηγέτες εκείνοι για όλους εμάς ήταν τότε όχι απλώς πηγή έμπνευσης και παραδειγματισμού, αλλά συχνά στα μάτια μας, στην ψυχή μας και στα αγωνιστικά μας αισθήματα προσλάμβαναν μυθικές διαστάσεις. Το 1965, αμέσως μετά την αποφυλάκισή του, γνώρισα, γνωρίσαμε τον σύντροφο Κ.Φ. Μας έκανε τότε στη λέσχη της ΔΝΛ στην Αθήνα σειρά ιδεολογικών μαθημάτων. Ξεχώριζε ως «δάσκαλος» για την ευρύτητα της κουλτούρας και των γνώσεών του, για το βάθος των ιδεολογικών και θεωρητικών ιδεών του, για τον απλό και κατανοητό τρόπο με τον οποίο μας ανέλυε σύνθετα και δύσκολα ιστορικά, ιδεολογικά, θεωρητικά και φιλοσοφικά νοήματα και τα αντίστοιχα προβλήματα της δράσης στην πορεία του κινήματος προς τον κομμουνισμό και τον σοσιαλισμό.

Σε συνέχεια ο σύντροφος Κ.Φ., με το που έγινε η δικτατορία το 1967, πρόλαβε και κρύφτηκε και αμέσως από την παρανομία συνέβαλε αποφασιστικά στην οργάνωση των πρώτων δράσεων ενάντια στη δικτατορία. Μαζί με τον Μίκη Θεοδωράκη κι έναν μικρό πυρήνα ηγετικών στελεχών της ΔΝΛ ίδρυσαν το αντιδικτατορικό Πατριωτικό Μέτωπο. Συνελήφθηκε και δικάστηκε για δεύτερη φορά στη ζωή του σε ισόβια. Η πρώτη ήταν για τη δράση του στην ΕΠΟΝ.

Ξαναβρεθήκαμε στη συνέχεια στις φυλακές Αβέρωφ, Αίγινας και Κορυδαλλού. Εγώ είχα καταδικαστεί για την αντιδικτατορική δράση μου και για όλη την προδικτατορική μου δράση ως στέλεχος της ΔΝΛ από το στρατοδικείο των Ιωαννίνων. Στη φυλακή τώρα είχαμε να συζητήσουμε, να διερευνήσουμε και να «λύσουμε» τα νέα μεγάλα προβλήματα κι ερωτήματα που προέκυψαν από την επιβολή της δικτατορίας, από την κρίση και τη διάσπαση του ελληνικού κομμουνιστικού κινήματος και τη γέννηση του ΚΚΕ εσωτερικού που έφερε εκείνη η διάσπαση. Κρίση που, ενώ είχε και τις ιδιαίτερες ελληνικές διαστάσεις, εντασσόταν και προσδιοριζόταν καθοριστικά από την κρίση και τις διασπάσεις του παγκόσμιου εργατικού και κομμουνιστικού κινήματος και ήταν τόσο έντονη και καταστροφική ώστε οδήγησε ακόμη και σε πολεμικές συγκρούσεις ανάμεσα στην κομμουνιστική Κίνα και την κομμουνιστική Σοβιετική Ένωση.

Εκείνη η κρίση, το τέλμα και τα αδιέξοδα του τότε συστήματος του υπαρκτού σοσιαλισμού οδήγησαν στον χώρο της Ευρώπης στη δραματική στρατιωτική επέμβαση στην Τσεχοσλοβακία τον Αύγουστο 1968 κι ανατράπηκε με τη βία των τανκς η «Άνοιξη της Πράγας». Άνοιξη που θα μπορούσε να είναι μεταδοτική και να επανακτούσε έτσι την ουσιαστική δημοκρατική επανομιμοποίησή του ο σοσιαλισμός, να επανακτούσαν μια νέα ελκτική δύναμη στην εργατική τάξη και τις λαϊκές μάζες τα ιδανικά του κομμουνισμού και του σοσιαλισμού.

Η επιτακτική ανάγκη για δημοκρατική επαναστατική σοσιαλιστική και κομμουνιστική αναγέννηση και ανανέωση, που ανακόπηκαν, οδήγησε τις επόμενες δύο περίπου δεκαετίες στην εξάντληση και της τελευταίας ικμάδας προωθητικής δύναμης που προερχόταν από τα βάθη της ιστορίας του εργατικού και κομμουνιστικού κινήματος, της μεγάλης Οκτωβριανής Επανάστασης. Έτσι οι όποιες απόπειρες έγιναν τη δεκαετία του '80 για ανανέωση του σοσιαλισμού ήλθαν πλέον αργά και εκείνο το σύστημα δεν διέθετε πλέον μέσα στην εργατική τάξη και στους λαούς του τις δυνάμεις που θα στήριζαν τις αλλαγές, γι' αυτό και κατέρρευσε. Ελάχιστες ήταν οι αντιδράσεις και επικράτησε εύκολα η βαρβαρότητα του μαφιόζικού καπιταλισμού του Γιέλτσιν.

Από τις φυλακές στην Ευρώπη

Στις φυλακές συζητούσαμε όλα αυτά τα προβλήματα, ο διανοούμενος και επαναστάτης Κ.Φ. τότε αλλά και τα επόμενα χρόνια με τις θεωρητικές του έρευνες, το βιβλιογραφικό και μεταφραστικό έργο του συνέβαλε αποφασιστικά στη διαμόρφωση των νέων επεξεργασιών.

Με γράμματα και κείμενα που στέλνονταν από τη φυλακή στην ηγεσία του ΚΚΕ εσωτερικού ζητούσαμε να προχωρήσει πιο αποφασιστικά στην οικοδόμηση του κόμματος και της γραμμής του. Στο μεταξύ εγώ αποφυλακίστηκα στο τέλος του Αυγούστου του 1970, είχε κανονιστεί να μην πάω φαντάρος (ήμουν ήδη ανυπότακτος), να βγω στην παρανομία και στη συνέχεια να φύγω στο εξωτερικό. Έτσι ξαναβρεθήκαμε με τον σύντροφο Κ.Φ. στις αρχές του 1974, όταν ήλθε κι αυτός παράνομα στο εξωτερικό και ανέλαβε εκ μέρους του νέου καθοδηγητικού κέντρου που είχε διαμορφωθεί στο εσωτερικό να ενημερώσει και να καθοδηγήσει τις οργανώσεις στο εξωτερικό.

Εκείνη την περίοδο - από τον Οκτώβριο του '72 που έγινε η πανευρωπαϊκή συνδιάσκεψη του ΚΚΕ εσωτερικού Δυτικής Ευρώπης - ήμουν γραμματέας του γραφείου των οργανώσεων στη Δυτική Ευρώπη. Η χαρά μου που θα είχα άμεσα καθοδηγητή μου τον σύντροφο Κ.Φ. ήταν μεγάλη. Συναντηθήκαμε, με ενημέρωσε για τη νέα γραμμή του κόμματος, για τη νέα Κεντρική του Επιτροπή που εκλέχτηκε από τις εσωκομματικές διαδικασίες που έγιναν εκείνη την περίοδο, μου ανακοίνωσε ότι από τις δυνάμεις του εξωτερικού στη νέα κεντρική επιτροπή εκλεγήκαμε μόνο ο σύντροφος Π. Δημητρίου κι εγώ.

Του εξέφρασα αμέσως τις ανησυχίες μου, τις πικρίες μου γιατί κόπηκαν από τη νέα ηγεσία όλα τα μέλη της κεντρικής επιτροπής που βρίσκονταν τότε στην Κεντρική Ευρώπη (Ν. Καράς, Α. Μπριλλάκης, Καίτη Ζεύγου και Ηλίας Στάβερης). Έβγαλα το συμπέρασμα ότι εκείνες οι εσωκομματικές διαδικασίες στην εκλογή των νέων οργάνων μαζί με τα θετικά που έφεραν προκάλεσαν και σοβαρά τραύματα στη δομή και την καθοδήγηση του κόμματος. Αυτό προκάλεσε κάποιες δυσκολίες στη συνεργασία μας αλλά γρήγορα ξεπεράστηκαν και κάναμε ό,τι μπορούσαμε για να αναπτύξουμε τη δουλειά του κόμματος στην Ευρώπη.

Πτώση της δικτατορίας και ιδέες της ριζοσπαστικής Αριστεράς

Τον Ιούλιο του '74 έπεσε η δικτατορία και στις νέες συνθήκες, πάντα με τον πρωταγωνιστικό ρόλο του σύντροφο Κ.Φ., έγιναν ουσιαστικά βήματα τόσο σε ό, τι αφορά νέες επεξεργασίες που έπρεπε να γίνουν όσο και στην οργανωτική και καθοδηγητική διεύρυνση και οικοδόμηση της ηγεσίας και του κόμματος. Έτσι επουλώθηκαν σε μεγάλο βαθμό τα τραύματα της προηγούμενης περιόδου.

Το ρεύμα των ανανεωτικών και ριζοσπαστικών κομμουνιστικών ιδεών, που εκφράστηκαν εκείνα τα χρόνια κυρίως από το ΚΚΕ εσωτερικού, μπορεί να μην κατάφερε τότε ν' αλλάξει τον ποσοτικό συσχετισμό στο πλαίσιο της ελληνικής Αριστεράς και να κυριάρχησαν η πασοκική λαίλαπα και η σεχταριστική και άκριτα φιλοσοβιετική εκδοχή του κομμουνισμού και σοσιαλισμού, όμως τελικά οι κεντρικές ιδέες και επιλογές εκείνου του ρεύματος είναι που συνέβαλαν αποφασιστικά στην ίδρυση του Συνασπισμού και στη συνέχεια του ΣΥΡΙΖΑ. Είναι οι κεντρικές ιδέες και κατευθύνσεις που συγκρότησαν και συγκροτούν την αντικαπιταλιστική στρατηγική του Δημοκρατικού Δρόμου, των δημοκρατικών, προοδευτικών, αριστερών μεταρρυθμίσεων και διαδοχικών τομών και ρήξεων.

Αυτές συγκροτούν τη στρατηγική που σήμερα μπορεί να βγάλει τη χώρα μας και την Ευρώπη από την κρίση και να ανοίξει νέους δρόμους προς τη δημοκρατία και κοινωνική δικαιοσύνη και την ταξική απελευθέρωση της εργασίας και του πολιτισμού. Αυτός είναι ο δρόμος προς τον σοσιαλισμό που ή θα είναι δημοκρατικός ή δεν θα υπάρξει. Για την οικοδόμηση της πράξης, της θεωρίας και του φορέα αυτής της προγραμματικής και οραματικής στρατηγικής ο σύντροφος Κ.Φ. έβαλε τα δικά του στέρεα αγκωνάρια.

Δείτε όλα τα σχόλια
Κύριο άρθρο

Η ψήφος των αποδήμων

Από τις μεγαλόστομες διακηρύξεις του Τ. Θεοδωρικάκου για «το δικαίωμα της ψήφου των Ελλήνων σε όλη τη Γη» και τους πύρινους λόγους του Μητσοτάκη στην Αστόρια («το 2023 θα ψηφίσετε από τον τόπο διαμονής σας») μέχρι τις συνεχείς αναδιπλώσεις,

Δειτε ολοκληρο το αρθρο